روش بایولیچینگ تولید مس در میدکو اجرا شد/ دولت برای اکتشافات بیشتر، حق انتفاع معادن بزرگ را حذف کند

به گزارش خبرنگار آرتین پولاد؛ قائم مقام هلدینگ میدکو در ابتدای نشست خبری به تشریح سوابق کاری این شرکت پرداخت و گفت: میدکو در سال ۱۳۸۶ با عنوان شرکت سهامی عام تاسیس شد و تا یک سال فعالیتی انجام نداد. پس از یک سال گروه مالی پاسارگاد عمده سهام میدکو را خریداری می کند و در شهریور ۱۳۸۷ پس از انتصاب دکتر پورمند به عنوان مدیریت، این شرکت کار خود را آغاز کرد. این شرکت شعار خود را “توسعه از معدن آغاز می شود” قرار داد.
وی در ادامه بیان داشت: میدکو با تشکیل و تکمیل تیم مدیریتی و معاونان خود تا پایان سال ۱۳۸۷، عملا در ابتدای سال ۱۳۸۸ آغاز پروژه های خود را کلید زد. تنها پس از ۸ سال از شروع بکار، پروژه های میدکو ۸۵ درصد پیشرفت دارند. اکنون از معدن تا محصول نهایی در اختیار میدکو قرار دارد و هدف اصلی میدکو ارتقای ارزش سهام ۱.۵ میلیون سهامدار است. ضمن اینکه اکنون میدکو به یک مدل جدید برای توسعه معدن و صنایع معدنی تبدیل شده است.
عضو هیات مدیره هلدینگ میدکو با بیان اینکه سیستم مدیریتی در هلدینگ میدکو مبتنی بر ایجاد ارزش پایدار است، اظهار کرد: در میدکو تفکر خلق و ایجاد نهادینه شده است و تمامی کارکنان باید خلاق باشند. در این راستا، ساختار مدیریت در کشور باید ثروت تولید کند و این مهم اکنون در میدکو در دستور کار قرار دارد.
مدیرعامل پیشین فولاد خوزستان به بیان اهداف میدکو در بخش معدن و صنایع معدنی پرداخت و سهم میدکو را نیز در تولید کشور تشریح کرد. وی در این رابطه گفت: هدف نهایی میدکو تولید ۴.۲ میلیون تن فولاد است که در سال ۱۳۹۷ و در صورت وجود ظرفیت ۳۷ میلیون تنی فولاد در کشور، میدکو سهمی ۱۱.۴ درصدی در تولید فولاد خواهد داشت. علاوه بر این، در میدکو هم اکنون ظرفیت ۸ میلیون تنی تولید کنسنانتره وجود دارد و در سال ۱۳۹۷ ظرفیت کنسانتره سازی در کشور حدود ۴۷.۸ خواهد بود که میدکو سهمی ۱۶.۷ درصدی در تولید خواهد داشت. همچنین در حال حاضر ظرفیت تولید گندله در میدکو ۷.۵ میلیون تن است و در کشور نیز تا سال ۱۳۹۷ ظرفیت تولید گندله به ۴۴ میلیون تن می رسد، به این ترتیب میدکو سهمی در حدود ۱۶.۳ درصد در تولید گندله خواهد داشت. در عین حال در سال ۱۳۹۷ میدکو به ظرفیت تولید ۵۰ هزار تن کاتد مس خواهد رسید، در آن زمان ظرفیت تولید کاتد در کشور ۴۱۰ هزار تن خواهد بود و میدکو حدود ۱۲ درصد در تولید کاتد سهم خواهد داشت. ظرفیت کک سازی میدکو حدود یک میلیون و ۵۰ هزار تن است، در حالی کل ظرفیت کک سازی در کشور به حدود ۳.۳ میلیون تن می رسد و بنابراین سهم میدکو از تولید کک کشور به ۳۰ درصد می رسد.
دستاوردهای مهم میدکو در زمینه تولید مس و فولاد
عضو هیات مدیر میدکو به برخی از دستاوردهای مهم این شرکت در تولید مس و فولاد اشاره کرد و در مورد مس اینگونه گفت: تولید معمول مس در ایران و جهان به روش پیرومتالورژی است و در این روش مس معدنی به کنسانتره تبدیل می شود و پس از ذوب به صورت آند در می آید. آند سپس به کاتد تبدیل می شود و قابل عرضه در بازار است. از آنجا که سنگ معدن مس دارای گوگرد است، در نتیجه تولید مس به روش پیرومتالورژی باعث آلودگی زیست محیطی می شود. برای حذف گوگرد از آلودگی ها باید یک واحد تولید اسید سولفوریک مجزا احداث شود. بنابراین تولید مس به روش پیرومتالورژی به ازای هر تن ۷ تا ۱۰ هزار دلار هزینه دربر دارد.
وی به روش دیگر تولید مس اشاره کرد و افزود: یک روش دیگر تولید مس در دنیا هیدرومتالورژی است. اما در میدکو یک روش جدید برای اولین بار در جهان به کار گرفته شده و آن هم بایولیچینگ است. در این روش که با استفاده از باکتری تولید مس انجام می شود، هیچ گونه آلودگی برای محیط زیست ندارد. کنسانتره مس به قطر ۱۰ میکرون به تانک هایی حاوی اسید سولفوریک با ابعاد ۱۸ متر در ۱۶ متر وارد می شود و در آن باکتری تزریق می شود. باکتری می تواند آهن و گوگرد کنسانتره را احیا کند. محلول به دست آمده حاوی مقادیر قابل توجهی مس است و به پالایشگاه انتقال می یابد تا کاتد مس تولید شود. در این روش به ازای هر تن مس ۵۶۰۰ دلار هزینه می شود. بنابراین ۳۰ تا ۴۰ درصد کمتر از پیرومتالورژی است.
پالیزدار به دو دستاورد مهم میدکو در زمینه تولید فولاد اشاره کرد که یکی از آنها در زمینه شارژ مداوم آهن اسفنجی داغ و دیگری در زمینه تزریق کک به فولاد بود. وی در مورد شارژ مداوم آهن اسفنجی داغ گفت: برای نخستین بار در ایران و در کارخانه فولاد بوتیا سیستم شارژ مداوم آهن اسفنجی داغ طراحی شده است و آهن اسفنجی با دمایی نزدیک به ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد به کوره تزریق می شود. در این روش میزان مصرف انرژی حدود ۲۵ درصد کاهش می یابد. در زمینه تزریق کک نیز باید عنوان شود که در دنیا به ازای هر تن فولاد ۵۵۰ کیلوگرم کک مصرف می شود. اما در میدکو با استفاده از پاشش کک به درون کوره مصرف کک تا حدود ۴۰۰ کیلوگرم به ازای هر تن کاهش می یابد.
میدکو به یک مدل توسعه معدن تبدیل شده است
قائم مقام هلدینگ میدکو به روند سریع پیشرفت در میدکو نیز گریزی زد و آن را با نرم های ایران و جهان مقایسه کرد. پالیزدار گفت: پس از گذشت ۸ سال از تاسیس میدکو بسیاری از پروژه های این شرکت یا به بهره برداری رسیده اند و یا اینکه در آستانه بهره برداری قرار دارند. این روند در یک شرکت خصوصی در ایران بی نظیر است و تاکنون هیچ شرکتی با این سرعت در پیشرفت پروژه ها پیش نرفته است.
مدیر عامل سابق شرکت گروه ملی صنعتی فولاد ایران در مورد مکان و شهرهای پروژه های میدکو گفت: شهرهای استان کرمان با توجه به تعدد پروژه ها در این استان کوهبنان، زرند، کرمان، بردسیر، سیرجان و شهربابک هستند. علاوه بر این میدکو در همدان و نیز طبس در استان خراسان جنوبی پروژه هایی دارد.
پالیزدار علت انتخاب استان کرمان را به عنوان مرکز پروژه های میدکو اینگونه بیان کرد: کرمان از نظر معادن در کشور بی نظیر است و در این استان یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تن ذخیره سنگ آهن وجود دارد. علاوه بر این استان کرمان یک میلیارد تن مس و ۲۵۰ میلیون تن زغال سنگ کک شو دارد. بنابراین ۹۰ درصد از پروژه های میدکو در کرمان قرار گرفته است.
مدیر عامل سابق شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران در مورد سرمایه گذاری عظیم هلدینگ خصوصی میدکو در معدن و صنایع معدنی نیز اظهار داشت: میزان سرمایه گذاری میدکو حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان است که حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان آن عملیاتی شده است و این در نوع خود یک رکورد محسوب می شود. بنابراین میدکو در ۸ سال فعالیت خود در هر سال ۱۷۰۰ میلیارد تومان سرمایه گذاری کرده است. شیوه سرمایه گذاری، نوع عملیاتی کردن پروژه ها و نیز زمان اتمام پروژه ها در میدکو یک مدل است. این شرکت اکنون ۳۵ پروژه در کشور در اختیار دارد.
عضو هیات مدیره هلدینگ میدکو به مکان یابی مناسب پروژه ها در این شرکت اشاره کرد و افزود: هزینه بالای جابجایی مواد اولیه باعث شد تا بسیاری از پروژه های میدکو در کنار معادن احداث شود تا از صرف هزینه بیشتر جلوگیری شود. در حال حاضر میدکو به ازای هر کیلو ماده اولیه ۱۲۰ تا ۱۵۰ تومان هزینه جابجایی می پردازد. در حالی که در ایران این هزینه حدود ۲۰۰ تومان است. با این حساب میدکو در هر سال حدود ۴۰۰ میلیارد تومان در هزینه جابجایی صرفه جویی می کند.
پالیزدار در مورد میزان اشتغال هلدینگ میدکو نیز گفت: در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار نفر در این شرکت به‌ طور مستقیم مشغول به کار هستند که این میزان در سال آینده به ۱۵ هزار نفر می رسد. در صنایعی مانند فولاد و فلزات، هر اشتغال مستقیم حدود ۱۰ تا ۲۰ اشتغال غیر مستقیم به همراه دارد. اگر متوسط آن را در نظر بگیریم، در میدکو حدود ۲۲۰ هزار نفر در سال آینده به واسطه هلدینگ میدکو دارای اشتغال خواهند بود. باید توجه داشت که این موضوع در بخش خصوصی اتفاق افتاده است و نه دولتی. البته در این مسیر وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیز سازمان ایمیدرو از هیچ کمکی دریغ نکردند.
میدکو ۷۰۶ میلیون تن ذخیره معدنی دارد/ پروژه های میدکو در ایران بی نظیر است
قائم مقام هلدینگ میدکو با اشاره به معادن تحت اختیار این شرکت و سهم معادن میدکو در کشور نیز بیان داشت: هم اکنون جمع ذخایر سنگ آهن میدکو در ۴ معدن تحت اختیار این شرکت ۳۳۷ میلیون تن است و کل ذخایر کشور به ۲.۷ میلیارد تن می رسد، در نتیحه سهم میدکو از معادن سنگ آهن ۱۲.۵ درصد است. علاوه بر این، دو معدن مس در اختیار میدکو حدود ۱۵۰ میلیون تن ذخیره دارند که با احتساب ذخایر ۳.۸ میلیارد تنی کشور، میدکو سهمی ۴ درصدی در معادن مس دارد. ضمن اینکه میدکو ۲۱۰ میلیون تن معدن زغال سنگ، ۴.۳ میلیون تن سیلیس، ۴ میلیون تن دولومیت و ۱ میلیون تن آهک در اختیار دارد. در نتیجه جمع ذخایر معدنی میدکو به ۷۰۵ میلیون تن می رسد.
رئیس سابق هیات مدیره شرکت ملی فولاد ایران در خصوص حجم عملیات پروژه های میدکو گفت: این شرکت تا کنون ۹۷۰ هزار متر مکعب بتون برای احداث پروژه ها ریخته است. علاوه بر این در پروژه ها ۱۳۷ هزار تن سازه فلزی نصب شده است. همچنین ۲۵۱ هزار تن تجهیزات و ماشین آلات، یک میلیون و ۷۹۸ هزار اینچ لوله گذاری، ۴۵۰۰ کیلومتر کابل کشی، ۱۴۰ کیلومتر خط انتقال برق، ۶ پست برق توسط میدکو، ۸۳ کیلومتر خط انتقال گاز، ۳۳ کیلومتر جاده دسترسی و ۱۵۵ کیلومتر لوله گذاری آب انجام شده است. همچنین باید اضافه شود که مصرف آب میدکو حدود ۱۱۴۶ لیتر در ثانیه است و این شرکت در سال ۳۵ میلیون متر مکعب در مجموع آب مصرف می کند. برای تامین آب نیز با اداره آب و فاضلاب شهر کرمان توافق شده است تا آب به میزان ۸۰۰ لیتر در ثانیه تامین شود. ضمن اینکه در هر ساعت ۸۹۰ هزار متر مکعب نرمال گاز مصرف می شود. جمع خطوط برق، آب و گاز به ۴۱۲ کیلومتر می رسد.
اکتشاف مقدمه توسعه معدن است
عضو هیات مدیره هلدینگ میدکو اکتشاف را پایه و اساس توسعه معدن و آینده صنایع معدنی و توسعه کشور دانست و به پهنه های اکتشافی در اختیار میدکو نیز اشاره و بیان کرد: ۱۰ پهنه اکتشافی در اختیار میدکو قرار دارد. پهنه اول در استان اردبیل قرار دارد که حدود ۱۶۹۶ کیلومتر مربع را شامل می شود و هدف اصلی آن اکتشاف مس است. پهنه دوم در غرب قزوین قرار دارد که شامل ۲۷۸۶ کیلومتر مربع است و آلونیت و پلی متال را شامل می شود. پهنه های دیگر در استان کرمان قرار دارد که شامل مناطق بافق، سیرجان و زرند می شود و هدف آن ها اکتشاف مس، آهن، باریت، سرب و روی و زغال است. جمع پهنه های در اختیار میدکو به ۸ هزار کیلومتر مربع می رسد.
چند خواسته مهم پالیزدار از دولت برای ایجاد اشتغال/ اکتشافات مقدمه ایجاد اشتغال است
قائم مقام هلدیگ میدکو در پایان نشست خبری خود با اصحاب رسانه چندین خواسته مهم از دولت را این گونه مطرح کرد که اگر قرار است در افق ۱۴۰۴ به تولید ۵۵ میلیون تن فولاد دست یابیم، در هر سال باید ۱۵۰ میلیون تن سنگ آهن استخراج شود و با احتساب ذخایر کنونی تنها ۱۵ سال سنگ آهن خواهیم داشت. بنابراین باید اولین و مهمترین دغدغه وزارت صنعت و ایمیدرو اکتشاف معادن سنگ آهن جدید باشد.
پالیزدار به میزان اندک اکتشاف در کشور اشاره داشت و افزود: کل حفاری های اکتشافی انجام شده در کشور به ۴ میلیون متر می رسد، در حالی که کشورهای کانادا، استرالیا و برزیل در هر سال همین میزان حفاری اکتشافی انجام می دهند. پیشنهاد می شود ایمیدرو و وزارت صنعت در هر سال برای یک میلیون متر حفاری اکتشافی برنامه ریزی کنند. برای تسهیل در انجام این کار، حق انتفاع از معادن بزرگ حذف شود و به شرکت ها اجازه دهند از محل آن اکتشاف را انجام دهند.
عضو هیات مدیره هلدینگ میدکو در مورد اهمیت فعال سازی معادن زغال سنگ در کشور نیز گفت: در مورد زغال سنگ نیز باید همین اقدامات انجام شوند. چراکه در افق ۱۴۰۴ حدود ۶ میلیون تن فولاد از طریق کوره بلند تولید شود که به کک نیاز دارند. در حال حاضر ظرفیت تولید کک در کشور سه میلیون و ۶۵۰ هزار تن است. برای تولید هر تن کک حدود ۱.۲ تن کنسانتره زغال سنگ نیاز است و بنابراین باید برای پر کردن ظرفیت حال حاضر کک سازی حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تن کنسانتره زغال سنگ تولید شود. در حالی که تولید زغال سنگ معدنی در کشور تنها ۲ میلیون تن است و این یعنی باید تولید زغال سنگ کشور به سه برابر میزان کنونی افزایش یابد.
قائم مقام میدکو با اشاره به اهمیت زغال سنگ در تولید انرژی بیان داشت: می توان زغال سنگ را در تولید برق بکار برد. چراکه حدود ۴۰ درصد از تولید برق دنیا از طریق نیروگاههای زغالی انجام می شود. اگر در منطقه طبس تنها ۲۰۰۰ مگاوات برق از طریق زغال سنگ تولید شود، این امر می تواند به اشتغال پایدار ۱۰ هزار نفر بینجامد. همچنین اگر معادن زغال سنگ کشور فعال شوند، حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار اشتغال مولد و پایدار ایجاد می شود. به علت مخاطرات موجود در معادن زغال سنگ، دولت می تواند به این معادن یارانه اختصاص دهد تا هم معادن فعال شوند و هم اشتغال ایجاد شود.